امنیت سایبری در تاسیسات توزیع آب، یکی از حیاتیترین جنبههای زیرساختی است که به زندگی، سلامت و امنیت شهرواندان گره خورده است. تامین آب سالم، پاک و همیشه در دسترس، به همراه عملکرد پایدار سیستمهای آبرسانی، از الزامات اساسی جوامع به شمار میرود. با این حال رشد فناوریهای دیجیتال و اتصال سیستمهای فناوری اطلاعات (IT) با فناوری عملیاتی (OT) بهطور همزمان، فرصتها و تهدیدات جدیدی را به همراه آورده است.
اهمیت حفاظت از سیستمهای آبرسانی و امنیت سایبری در تاسیسات توزیع آب
در ایالات متحده نزدیک به ۱۵۳ هزار سیستم آب آشامیدنی عمومی و ۱۶ هزار سیستم فاضلاب، مسئول ارائه خدمات آبی به شهروندان هستند. آژانس حفاظت از محیط زیست (EPA) در مارس ۲۰۲۴ با ارسال نامهای به فرماندار، ضرورت تقویت امنیت سایبری این زیرساختها را برجسته کرد. این اقدام نشاندهنده افزایش آگاهی نسبت به خطرات سایبری و اهمیت اقدامات پیشگیرانه است.
آژانس حفاظت از محیط زیست (Environmental Protection Agency) سه عامل اصلی را به عنوان چالشهای اساسی در زیرساختهای آبرسانی، شناسایی نموده است:
-
زیرساختهای قدیمی؛
-
ضعف در رعایت استانداردهای امنیت سایبری؛
-
نیاز به همکاری گستردهتر.
نگرانی اصلی به استفاده از فناوریهای قدیمی و آسیبپذیری در برابر تهدیدات سایبری بازمیگشت که با کاستیهای موجود در اقدامات امنیتی؛ از جمله بهروزرسانی نرمافزارها و اعمال پچهای امنیتی تشدید میشد.
بحران سایبری در سیستمهای آبرسانی
این تهدیدات تنها در حدتئوری نیستند. حملات سایبری به زیرساختهای آبرسانی بارها آسیبپذیری این سیستمها را آشکار کردهاند:
- حمله به سیستم انتقال آب Muleshoe در تگزاس: یک گروه هکری وابسته به روسیه با نفوذ به سیستمهای دسترسی از راه دور، توزیع آب را برای چندین ساعت متوقف کرد. این حمله که تنها یک ماه پس از ارسال نامه EPA رخ داد، هزاران نفر را تحت تأثیر قرار داده و ضعفهای امنیتی جدی را نمایان ساخت.
- حمله به سیستم آبرسانی Oldsmar در فلوریدا: مهاجمی توانست دوز هیدروکسید سدیم را تا سطح سمی افزایش دهد؛ هرچند اپراتور بهموقع اقدام کرد و از وقوع فاجعه جلوگیری شد.
- حمله به یک کارخانه در خلیج سانفرانسیسکو: هکرها توانستند برنامههای تصفیه آب را حذف کنند و تهدیدی جدی برای سلامت عمومی ایجاد کنند.
آژانس EPA پس از حاثه تگزاس، طی هشداری اعلام کرد که برخی از سیستمهای آبرسانی با استانداردهای امنیت سایبری مندرج در قانون آب آشامیدنی سالم (Safe Drinking Water Act) مطابقت ندارند.
نتایج تحقیقات نشان داد سیستمهای مربوطه دارای آسیبپذیریهای جدی امنیتی هستند؛ از جمله استفاده از فناوریهای قدیمی، تجهیزات ناکافی و امنیت ضعیف در بخش لاگین سیستم. این عوامل باعث میشد سیستم مذکور، هدفی جذاب برای حملات سایبری باشند.
فورتینت اوایل سال جاری گزارشی تحت عنوان «امنیت سایبری در تاسیسات آبرسانی ۲۰۲۴» منتشر ساخت که بر اساس نظرسنجی از پاسخدهندگان مختلف بخش مربوطه، تهیه شده بود. این نظرسنجی نشان داد حملات سایبری گزارششده نسبت به سال ۲۰۲۱، ۱۰% افزایش یافته و ۳۳% از پاسخدهندگان، اعلام کردند که حداقل یک حمله در ۱۲ ماه گذشته را تجربه کردهاند.
این رشد حملات در حالی رخ داده که ۲۱% از پاسخدهندگان اظهار کردند هیچ برنامهای برای سرمایهگذاری در امنیت سایبری نداشته و ۱۹% دیگر نیز برنامه سرمایهگذاری در این حوزه را به ۳ تا ۵ سال آینده موکول کردهاند.
این نتایج بر چالشهای موجود در سراسر تاسیسات آبرسانی تاکید دارد. بسیاری از سیستمها با کمبود منابع برای بهینهسازی زیرساختهای قدیمی فناوری اطلاعات (IT) و فناوری عملیاتی (OT) مواجه هستند. علاوه بر این چالشهای نیروی انسانی نیز به این مسئله دامن میزنند، از جمله:
- کمبود متخصصان فناوری اطلاعات برای تضمین اجرای بهترین اقدامات امنیت سایبری؛
- کمبود آموزشهای لازم برای افزایش آگاهی سایبری در میان کارکنان فارغ از وظایف شغلی آنها.
آیا امیدی برای عبور از بحرانهای سایبری وجود دارد؟
حملات سایبری به سیستمهای آبرسانی شهری، یک تهدید جدی و روزافزون هستند که میتوانند امنیت آب آشامیدنی و سلامت عمومی را به خطر بیندازند. این بحرانها نشاندهنده اهمیت بالای حفاظت از زیرساختهای حیاتی هستند و باید راهکارهای امنیتی بهطور موثر و در مقیاس وسیع بهکار گرفته شوند.
برای مقابله با این تهدیدات، نیاز به سرمایهگذاری هوشمندانه، اجرای پروتکلهای امنیتی پیشرفته و همکاریهای گستردهتر در سطح ملی و بینالمللی وجود دارد. تنها با اتخاذ یک رویکرد جامع و یکپارچه در امنیت سایبری میتوان از اختلالات فاجعهبار جلوگیری کرد و امنیت منابع آبی شهروندان را تضمین نمود.
فورتی نت با ارائه راهکارهای پیشرفته در زمینه امنیت فناوری عملیاتی (OT)، از تامینکنندگان سیستمهای آب حمایت میکند. این شرکت محصولات امنیتی خاصی برای محافظت از زیرساختهای آبرسانی طراحی کرده است که بر روی سختافزارهای مقاوم ساخته شدهاند و قابلیت استقرار در سختترین محیطها را دارند. این محصولات بهطور ویژه برای نظارت و محافظت از سیستمهای OT در محیطهای صنعتی و زیرساختهای آبی، مانند سیستمهای کنترل صنعتی(SCADA)، PLCها و دیگر سامانههای مشابه، طراحی شدهاند.
این راهحلها بهطور موثر در اکوسیستمهای موجود سیستمهای آبرسانی گنجانده شده و قادر به شناسایی تهدیدات بهطور آنی هستند. این سیستمها میتوانند به افزایش سرعت واکنش در برابر تهدیدات سایبری کمک نموده و زیرساختهای آبی را در برابر حملات محافظت نمایند.
