برای تبدیل شدن به کارشناس امنیت شبکه، لازم نیست از همان روز اول دهها ابزار امنیتی، Certification و فناوری مختلف را یاد بگیرید.
مسیر حرفهای این حوزه معمولاً از یک نقطه سادهتر شروع میشود: فهمیدن مفهوم کلی شبکه.
اگر ندانید Packet چگونه حرکت میکند، Routing چگونه کار میکند یا NAT چه تغییری در ترافیک ایجاد میکند، Troubleshooting یک Firewall یا تحلیل یک رخداد امنیتی نیز دشوار خواهد بود.
در مقاله کارشناس امنیت شبکه کیست؟ وظایف و مهارتهای مورد نیاز درباره ماهیت این شغل، وظایف روزانه و مهارتهای اصلی آن صحبت کردیم. در این مقاله یک قدم جلوتر میرویم و بررسی میکنیم:
از کجا شروع کنیم؟ چه چیزهایی یاد بگیریم؟ چه Certificationهایی مفیدند؟ چه پروژههایی بسازیم؟ و از کجا بفهمیم برای ورود به بازار کار آمادهایم؟
مسیر تبدیل شدن به کارشناس امنیت شبکه
مسیر منطقی این است که در هر مرحله روی یادگیری یک توانمندی مشخص تمرکز کنید و در پایان هر مرحله بتوانید کاری را در محیط واقعی انجام دهید. یک مسیر واقعبینانه میتواند بهصورت زیر باشد:
| Network → Security → Firewall → Troubleshooting → Monitoring → Enterprise Security → Architecture |
این مسیر برنامه زمانی ثابت نیست. ممکن است فردی که قبلاً تجربه شبکه دارد، سریعتر وارد مراحل امنیت شود و فردی که از صفر شروع میکند، زمان بیشتری برای ساخت پایهها نیاز داشته باشد. معیار پیشرفت، تعداد دورهها نیست؛ بلکه مسئلهای است که میتوانید در عمل حل کنید.
مرحله ۱: Network Foundation
هدف گام ۱: درک اینکه شبکه چگونه کار میکند. در این مرحله روی یادگیری مفاهیم زیر تمرکز کنید:
| TCP/IP → Subnetting → Switching → Routing → VLAN → NAT → VPN |
باید بتوانید توضیح دهید:
- Packet از کجا وارد میشود؟
- چگونه مسیر خود را پیدا میکند؟
- Gateway چه نقشی دارد؟
- NAT چه تغییری ایجاد میکند؟
- VLAN چه کاربردی دارد؟
- VPN چگونه ارتباط را برقرار میکند؟
خروجی مورد انتظار: بتوانید مسیر یک Packet را توضیح دهید و مشکلات ساده شبکه را Troubleshoot کنید.
مرحله ۲: Security Fundamentals
در گام دوم مسیر مطالعه، پیشنهاد میکنیم روی یادگیری مواردی که باید در شبکه محافظت شوند، تمرکز کنید:
مفاهیم اصلی:
| Threats → Vulnerabilities → Authentication → Access Control → Encryption → Network Security |
در این مرحله باید بتوانید تشخیص دهید:
- یک Threat چیست؟
- Vulnerability چه تفاوتی با Threat دارد؟
- چه چیزی باید محافظت شود؟
- چه کسی باید به چه منبعی دسترسی داشته باشد؟
- برای کاهش یک ریسک چه کنترل امنیتی مناسب است؟
خروجی مورد انتظار: بتوانید یک Threat یا Vulnerability را در بستر شبکه تحلیل کنید و کنترل امنیتی مناسب را بشناسید.
مرحله ۳: Firewall
در این مرحله وارد بخش مهمی از تخصص Network Security میشوید. برای مثال، در یادگیری FortiGate میتوانید روی موارد زیر تمرکز کنید:
| Policy → NAT → Routing → VPN → IPS → Application Control → Web Filtering → SSL Inspection → HA → Logging |
خروجی مورد انتظار: بتوانید یک Firewall را پیادهسازی، Configuration Review و Troubleshoot کنید.
اما یک نکته مهم وجود دارد، یاد گرفتن Configuration بهمعنای متخصص شدن نیست. به همین دلیل، Troubleshooting باید بهعنوان یک مرحله مستقل در مسیر یادگیری دیده شود.
مرحله ۴: Troubleshooting
در گام چهارم مسیر یادگیری باید سراغ تبدیل دانش تئوری به مهارت واقعی بروید، سناریوهایی مانند:
- Packet کجا متوقف شدهاست؟
- چرا Session ایجاد نمیشود؟
- چرا VPN وصل نمیشود؟
- چرا Policy Match نمیشود؟
- چرا IPS یک Traffic را Block کرده است؟
در این مرحله باید بتوانید بهجای تغییر تصادفی Configuration، Root Cause را پیدا کنید و براساس شواهد تصمیم بگیرید.
مرحله ۵: Monitoring & Detection
بعد از اینکه توانستید زیرساخت امنیتی را پیادهسازی و Troubleshoot کنید، باید یاد بگیرید اتفاقات درون آن را نیز تحلیل کنید.
موضوعات مهم:
| Log Analysis → FortiAnalyzer → SIEM → Event Analysis → Threat Intelligence |
خروجی مورد انتظار: خروجی این مرحله باید این باشد که بتوانید یک رخداد را از روی Log و Event بررسی کنید و به سؤالهایی مانند این پاسخ دهید:
- چه اتفاقی افتاده؟
- چه زمانی رخ داده؟
- منبع Traffic کجا بوده؟
- مقصد چه بوده؟
- آیا رفتار طبیعی است؟
- آیا نشانهای از حمله وجود دارد؟
تحلیل و پاسخ به رخداد، بخشی از رویکردهای رسمی مدیریت ریسک امنیت سایبری نیز محسوب میشود و NIST در نسخه فعلی راهنمای Incident Response خود بر تحلیل رخداد، تعیین Root Cause و بهبود فرآیند پاسخ تأکید دارد.
مرحله ۶: Enterprise Security
در سطح بالاتر، دیگر با یک Firewall یا یک شبکه ساده سروکار ندارید. باید بتوانید امنیت را در مقیاس سازمانی ببینید:
| HA → Multi-site → Network Segmentation → WAF → Security Architecture → Hardening → Optimization → Disaster Recovery |
در این مرحله، توانایی طراحی و تصمیمگیری معماری اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مرحله ۷: رسیدن به سطح Senior Security Engineer
تفاوت Senior با یک نیروی صرفاً اجرایی، در تعداد ابزارهایی که میشناسد نیست؛ بلکه در سطح مسئلهای است که میتواند حل کند. بهصورت ساده:
سطح | انتظار اصلی |
Junior | اجرا و پیادهسازی |
Mid-level | اجرا و Troubleshooting |
Senior | طراحی، تصمیمگیری، Troubleshooting پیچیده، Optimization و انتقال دانش و مشاوره |
بنابراین مسیر رشد را میتوانیم به صورت زیر خلاصه کنیم:
| Network → Security → Firewall → Troubleshooting → Monitoring → Enterprise Security → Senior |
این مسیر قرار نیست یک برنامه زمانی ثابت باشد. ممکن است فردی با تجربه قبلی شبکه، سریعتر وارد مراحل امنیت شود و فردی که از صفر شروع میکند، زمان بیشتری برای ساختن پایههای خود نیاز داشته باشد. معیار پیشرفت، چیزی است که میتوانید در یک محیط واقعی انجام دهید؛ نه تعداد دورههایی که گذراندهاید.
برای ورود به بازار کار ایران چه مهارتهایی مهمترند؟
اگر هدف شما ورود به بازار کار امنیت شبکه در ایران است، بهتر است یادگیری را براساس اولویت مهارتها در موقعیتهای شغلی واقعی تنظیم کنید، نه تعداد دورهها یا ابزارهایی که میتوانید در رزومه بنویسید.
بررسی نمونهای از آگهیهای استخدامی نشان میدهد که داشتن پایه قوی شبکه، توانایی کار با Firewall و مهارت Troubleshooting اغلب در مرکز نیازمندیهای این موقعیتها قرار دارد. در بسیاری از آگهیها نیز FortiGate و Cisco، VPN، Routing و Switching، تحلیل Log و مستندسازی بهصورت مستقیم ذکر شدهاند.
اولویت مهارتهای کلیدی برای ورود به بازار کار امنیت شبکه ایران | |
مهارت | اهمیت برای ورود |
Network Fundamentals | ضروری |
Firewall | بسیار مهم |
Troubleshooting | بسیار مهم |
Routing / NAT | مهم |
VPN | مهم |
Log Analysis | مهم |
Documentation | مهم |
Linux | مزیت |
SIEM | مزیت |
WAF | مزیت |
| Cloud Security | مسیر تخصصی |
برای مثال، در برخی آگهیهای اخیر علاوه بر FortiGate، مهارتهایی مانند FortiWeb، FortiAnalyzer، SIEM، تحلیل لاگ، Routing، Switching و Troubleshooting نیز در کنار هم درخواست شدهاند. این نشان میدهد که بازار بهدنبال فردی نیست که صرفاً یک Firewall را Configuration کند؛ بلکه توانایی کار با کل زنجیره Network Security اهمیت دارد.
نکته مهم درباره جدول مهارتهای کلیدی برای ورود به بازار کار امنیت شبکه ایران
این جدول نسخه رسمی یا آماری بازار کار ایران نیست؛ بلکه یک جمعبندی تحلیلی از الگوهای تکرارشونده در نمونه آگهیهای شغلی و نیازهای عملی این نقش است. بنابراین اولویت مهارتها میتواند براساس نوع سازمان، سطح شغلی و حوزه فعالیت متفاوت باشد.
برای مثال، در یک سازمان بانکی ممکن است دانش PAM، استانداردهای امنیتی و تحلیل ترافیک اهمیت بیشتری داشته باشد، در حالی که یک موقعیت Fortinet-focused ممکن است تجربه عملی با FortiGate، VPN، IPS، Web Filtering و Troubleshooting را در اولویت قرار دهد.
اگر برای ورود به بازار کار فقط میتوانید روی چند مهارت تمرکز کنید، Network Fundamentals ،Firewall و Troubleshooting بهترین نقطه شروع هستند. سپس میتوانید براساس موقعیت شغلی هدف، سراغ مهارتهایی مانند SIEM، WAF، Linux یا Cloud Security بروید.
چه گواهینامههایی برای کارشناس امنیت شبکه مفیدند؟
گواهینامهها میتوانند دانش فنی شما را قابلسنجشتر کنند و در ورود به بازار کار یا عبور از فیلتر اولیه استخدام مؤثر باشند؛ اما گواهینامه بهتنهایی شما را به یک Security Engineer تبدیل نمیکند. تجربه کار با تجهیزات، Troubleshooting و توانایی حل مسئله در محیط واقعی اهمیت بیشتری دارد.
برای انتخاب Certification بهتر است آن را متناسب با مرحله شغلی و مسیر تخصصی خود انتخاب کنید:
مسیر | گواهینامههای پیشنهادی | کاربرد |
Network Foundation | Network+، CCNA | ساخت پایه شبکه و درک Routing، Switching و Network Troubleshooting |
Security Foundation | Security+ | آشنایی ساختار یافته با مفاهیم امنیت، Threats، Access Control و Security Operations |
Firewall & Network Security | Fortinet NSE 4، Cisco Security | توسعه مهارت عملی در پیادهسازی و مدیریت راهکارهای امنیت شبکه |
مسیرهای تخصصی | Palo Alto، F5 و سایر Vendorها | تخصص در فناوری یا محصول مورد استفاده در سازمان |
گواهینامههای Fortinet؛ ساختار جدید ۲۰۲۶
اگر مسیر شما به سمت Fortinet و Network Security است، باید به ساختار جدید NSE توجه کنید. از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ برنامه Fortinet NSE از پنج سطح به هشت سطح گسترش یافته و مسیرهای تخصصی آن شامل Secure Networking، Security Operations، Cloud Security و SASE است.
برای کسی که قصد فعالیت در حوزه FortiGate Administration و Network Security دارد، NSE 4: FortiOS نقطه مهمی در این مسیر است. این سطح توانایی پیکربندی، بهرهبرداری و مدیریت روزمره FortiGate را ارزیابی میکند.
در ساختار جدید، آزمون FortiGate Administrator نیز به NSE 4 نگاشت شدهاست.
در سطوح بالاتر نیز میتوانیم با توجه به مسیر تخصصی به سمت NSE 5، NSE 6، NSE 7 و در نهایت NSE 8 حرکت کنیم؛ برای مثال، NSE 7 در مسیر Secure Networking روی طراحی، مدیریت، مانیتورینگ و Troubleshooting راهکارهای پیشرفته امنیت شبکه تمرکز دارد.
نکته
Certification را هدف نهایی مسیر شغلی قرار ندهید. اگر بین «گرفتن یک مدرک دیگر» و «راهاندازی یک لابراتوار، انجام یک پروژه واقعی و یادگیری Troubleshooting» مردد هستید، برای تبدیل شدن به یک کارشناس امنیت شبکه، تجربه عملی معمولاً ارزش بیشتری دارد. بهتر است گواهینامهها را در کنار Capabilityهای عملی ببینید، نه بهعنوان جایگزین آنها.
برای استخدام بهعنوان کارشناس امنیت شبکه چه چیزی در رزومه بنویسیم؟
در رزومه یک کارشناس امنیت شبکه، صرفاً فهرست کردن نام تجهیزات و فناوریها نشان نمیدهد که فرد واقعاً چه کاری میتواند انجام دهد. بهتر است بهجای نوشتن «آشنایی با FortiGate»، مهارتی را که در عمل انجام دادهاید، همراه با نوع فعالیت و محیط آن بیان کنید.
مثلاً به جای نوشتن آشنایی با FortiGate بنویسید «پیادهسازی و Troubleshooting Policy، NAT و IPsec VPN در محیط Lab» یا بهجای آشنایی با Network Security نوشتن «طراحی سناریوی Network Segmentation و پیادهسازی کنترل دسترسی بین VLANها در محیط Lab» میتواند اثرگذارتر باشد.
چه پروژههایی برای Portfolio مناسباند؟
اگر هنوز سابقه کار حرفهای ندارید، میتوانید با ساخت چند پروژه عملی در Lab، تواناییهای خود را قابل ارائه کنید:
پروژه | مهارتی که نشان میدهد |
Lab 1: طراحی شبکه + Firewall | Routing، VLAN، Policy، NAT |
Lab 2: Site-to-Site VPN | IPsec، Routing و Troubleshooting |
Lab 3: Troubleshooting سناریو | تحلیل Packet Flow، Session، Policy و NAT |
Lab 4: Log Analysis | تحلیل Log و Security Event |
Lab 5: Hardening | Configuration Review، Best Practice و کاهش ریسک |
برای هر پروژه بهتر است فقط Screenshot قرار ندهید؛ بهتر است چهار بخش داشته باشد:
- Scenario
- Problem
- Solution
- Result
این ساختار نشان میدهد که فقط Configuration را حفظ نکردهاید و میتوانید یک مسئله را تحلیل و حل کنید.
نکته: حتی یک پروژه Lab مستند شده میتواند از نوشتن چندین مورد «آشنایی با…» در رزومه ارزشمندتر باشد؛ چون بهجای ادعای مهارت، شواهدی از توانایی عملی شما ارائه میکند.
چقدر زمان لازم است تا کارشناس امنیت شبکه شویم؟
برای تبدیل شدن به کارشناس امنیت شبکه نمیتوانیم یک بازه زمانی ثابت تعیین کنیم. مدت رسیدن به سطح قابل استخدام به نقطه شروع، میزان زمان اختصاصیافته به یادگیری، تجربه عملی و نوع موقعیت شغلی هدفتان بستگی دارد.
نکته مهم این است که مسیر پیشرفت بیشتر از آنکه براساس تعداد ماههای یادگیری باشد، براساس قابلیتهایی که به دست میآورید، سنجیده میشود:
- تبدیل Beginner به Junior
یادگیری Network و Security Fundamentals، ساخت Lab، کسب تجربه کارآموزی یا پروژههای عملی - تبدیل Junior به Mid-Level
کار روی پروژههای واقعی، تسلط بر Firewall و VPN ،Troubleshooting ،Log Analysis - تبدیل Mid-Level به Senior
طراحی راهکارهای امنیتی، Architecture ،Troubleshooting پیچیده، Hardening و Optimization، مشاوره فنی و انتقال دانش
بنابراین، بهجای اینکه هدف خود را «متخصص شدن در X ماه» قرار دهید، بهتر است در هر مرحله مشخص کنید چه مسئلهای را میتوانید بهتنهایی حل کنید.
برای مثال، یک Junior ممکن است بتواند یک Policy یا VPN را طبق مستندات پیادهسازی کند؛ اما از یک کارشناس Mid-Level انتظار میرود بتواند علت یک اختلال پیچیده را پیدا کند و از یک Senior انتظار میرود علاوه بر حل مسئله، راهکار مناسب را طراحی و درباره تصمیم فنی خود استدلال کند.
درآمد کارشناس امنیت شبکه در ایران چقدر است؟
درآمد کارشناس امنیت شبکه در ایران عدد ثابتی ندارد و مقایسه حقوق صرفاً براساس عنوان شغلی میتواند گمراهکننده باشد. عواملی مانند:
- سطح تخصص
- سابقه پروژه
- نوع سازمان
- اندازه زیرساخت
- Vendor تخصصی
- پروژههای Enterprise
- شیفت کاری
- سطح مسئولیت
- Certification
- توانایی Troubleshooting
میتوانند روی پیشنهاد نهایی تأثیر بگذارند.
برای نمونه، دادههای جاب ویژن برای سال ۱۴۰۵، میانه حقوق درخواستی شغل کارشناس امنیت شبکه در تهران را بین ۳۴ تا ۵۶ میلیون تومان در ماه گزارش میکند. برای کارشناس ارشد امنیت شبکه نیز میانه حقوق درخواستی حدود ۸۶ میلیون تومان و بازه ۵۰ درصد میانی حدود ۷۷ تا ۱۰۱ میلیون تومان اعلام شدهاست.
بنابراین بهتر است درآمد را بهصورت سطح شغلی بررسی کنیم:
سطح شغلی | سابقه تقریبی | عوامل مؤثر بر درآمد |
Junior | ابتدای مسیر حرفهای | Network، Firewall، VPN، Troubleshooting و تجربه عملی |
Mid-Level | چند سال تجربه | پروژههای واقعی، Troubleshooting پیچیده، Log Analysis و تخصص Vendor |
Senior | تجربه و مسئولیت بالاتر | طراحی Architecture، پروژههای Enterprise، Hardening، Optimization و مشاوره فنی |
این جدول بازه حقوق رسمی بازار نیست؛ بلکه چارچوبی برای درک عواملی است که اغلب با افزایش سطح تخصص، ارزش شغلی و در نتیجه دریافتی را تحت تأثیر قرار میدهند.
همچنین شهر محل کار، نوع و اندازه شرکت، صنعت، سابقه پروژههای Enterprise، تخصص در Vendorهایی مانند Fortinet، Cisco یا Palo Alto، شیفت کاری، سطح مسئولیت و Certificationها میتوانند روی پیشنهاد نهایی تأثیر داشته باشند.
نکته: در این شغل، افزایش درآمد فقط با افزایش «سابقه» اتفاق نمیافتد؛ افزایش Capability هم اهمیت دارد. توانایی Troubleshooting، طراحی راهکار، کار با زیرساختهای Enterprise و حل مسائل پیچیده معمولاً ارزش بیشتری از صرفاً داشتن چند سال سابقه ایجاد میکند.
اشتباهات رایج در مسیر تبدیل شدن به متخصص امنیت شبکه
یادگیری امنیت شبکه مسیر مشخصی دارد، اما بعضی اشتباهها میتوانند باعث شوند زمان زیادی صرف یادگیری موضوعاتی کنید که هنوز برای مرحله فعلی شما ضروری نیستند.
اشتباه ۱: شروع Security بدون یادگیری Network
اشتباه ۲: حفظ کردن Firewall بدون فهم Packet Flow
اشتباه ۳: جمع کردن Certification بدون تجربه عملی
اشتباه ۴: یادگیری همزمان چندین تکنولوژی
اشتباه ۵: نداشتن محیط Lab و شبیهسازی
اشتباه ۶: نادیده گرفتن Troubleshooting
اشتباه ۷: نداشتن Documentation
از کجا بفهمیم برای ورود به بازار کار آمادهایم؟
قبل از ارسال رزومه، بهجای اینکه فقط تعداد دورهها و Certificationهایتان را بشمارید، بهتر است تواناییهای عملی خود را بررسی کنید.
چکلیست آمادگی ورود به بازار کار
اگر بتوانید بیشتر موارد زیر را بدون دنبال کردن قدمبهقدم یک Tutorial انجام دهید، احتمالاً برای موقعیتهای Junior / Entry-Level مرتبط آماده اقدام هستید:
☐ Subnetting انجام دهید و IP Addressing را تحلیل کنید.
☐ یک مشکل ساده Routing را Troubleshoot کنید.
☐ Firewall Policy طراحی و دلیل انتخاب آن را توضیح دهید.
☐ NAT را تحلیل و Troubleshoot کنید.
☐ یک Site-to-Site یا Remote Access VPN راهاندازی و عیبیابی کنید.
☐ مسیر Packet را از مبدأ تا مقصد توضیح دهید.
☐ Logهای امنیتی را بررسی و یک Event مشکوک را تحلیل کنید.
☐ یک سناریوی امنیتی را مستند کنید.
☐ Configuration یک Firewall را Review کنید و موارد قابل بهبود را تشخیص دهید.
☐ برای یک مشکل فنی، قبل از تغییر Configuration، علت احتمالی را تحلیل کنید.
جمعبندی؛ مسیر واقعی یک کارشناس امنیت شبکه
کارشناس امنیت شبکه شدن با حفظ کردن نام تجهیزات و دستورات Configuration اتفاق نمیافتد. این مسیر از درک شبکه، ساختن مهارت عملی و توانایی حل مسئله شروع میشود و به طراحی و تصمیمگیری در زیرساختهای پیچیده میرسد. مسیر را میتوانیم بهصورت زیر خلاصه کنیم:
| Network → Security → Firewall → Troubleshooting → Monitoring → Enterprise Security → Architecture |
در ابتدای مسیر، هدف این نیست که همه فناوریهای امنیتی را یاد بگیرید؛ هدف این است که هر مرحله را آنقدر عمیق یاد بگیرید که بتوانید یک مسئله واقعی را تحلیل و حل کنید. مسیر امنیت شبکه از حفظ کردن ابزارها شروع نمیشود؛ از فهمیدن شبکه و حل کردن مسئله شروع میشود.
با رسیس مسیر شغلی خود را عملی یاد بگیرید
یادگیری امنیت شبکه زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که بتوانید مفاهیم را در سناریوهای عملی به کار بگیرید.
آکادمی رسیس با تمرکز بر آموزشهای تخصصی شبکه و امنیت، بستری برای توسعه مهارتهای فنی و نزدیکشدن به سناریوهای واقعی این حوزه فراهم میکند.
اگر هدف شما این است که از یادگیری تئوری به سمت Lab، Configuration و Troubleshooting حرکت کنید، دورههای تخصصی آکادمی ما را بررسی کنید.
سوالات متداول درباره مسیر شغلی کارشناس امنیت شبکه
برای کارشناس امنیت شبکه شدن چه چیزهایی باید یاد بگیریم؟
بهتر است مسیر را از Network Fundamentals شروع کنید و سپس Security، Firewall، Troubleshooting و Monitoring را یاد بگیرید. در مراحل بالاتر میتوانید به سمت Enterprise Security و Architecture تخصص پیدا کنید.
آیا برای ورود به امنیت شبکه باید Network بلد باشیم؟
بله. درک مفاهیمی مانند TCP/IP، Routing، Switching، NAT و VPN پایه مهمی برای درک و Troubleshooting بسیاری از مسائل امنیت شبکه است.
آیا بدون مدرک دانشگاهی میتوانیم کارشناس امنیت شبکه شویم؟
مدرک دانشگاهی میتواند مفید باشد، اما برای بسیاری از موقعیتهای فنی، مهارت عملی، تجربه پروژه، توانایی Troubleshooting و دانش فنی نیز اهمیت زیادی دارند.
برای کارشناس امنیت شبکه چه Certificationهایی لازم است؟
Network+، CCNA، Security+ و Certificationهای Vendorهایی مانند Fortinet و Cisco میتوانند متناسب با مسیر شغلی مفید باشند.
آیا یادگیری FortiGate برای ورود به بازار کار امنیت شبکه مفید است؟
اگر هدف شما فعالیت در موقعیتهایی است که با زیرساختهای Fortinet کار میکنند، یادگیری FortiGate میتواند یک مهارت کاربردی باشد؛ اما باید در کنار آن Network، Security Fundamentals و Troubleshooting را نیز یاد بگیرید.
